Çocuklarda Görülen Doğuştan Deformiteler ve Cerrahi Çözümler
Çocuklarda doğuştan deformiteler, genellikle kemik, eklem ya da yumuşak dokuların gelişimindeki anomaliler sonucu ortaya çıkan yapısal bozukluklardır. Bu deformiteler tedavi edilmediğinde çocuğun fonksiyonel kapasitesini azaltmakta, ağrıya, hareket kısıtlılığına ve estetik sorunlara yol açmaktadır. Modern ortopedi bilimi, bu sorunlara yönelik etkili cerrahi teknikler geliştirmiştir.
Doğuştan deformitelerin oluşum nedenleri genetik faktörler, anne karnındaki çevresel etkiler, plasental sorunlar, toksik maddeler ya da bilinmeyen moleküler patolojilere bağlı olabilir. En sık rastlanan doğuştan deformiteler arasında fleksiyon kontraktürleri, ekstremite kısalıkları, klinişik çıkıklar, kemik eğriliği ve malformasyonlar bulunur.
Tanı süreci, dikkatli bir fiziksel muayeneyi ve çeşitli görüntüleme yöntemlerini içerir. Röntgen, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi (BT) ve manyetik rezonans görüntüleme (MRG) ile çocuğun kemik yapısı, eklem durumu ve yumuşak dokular değerlendirilir. Derece ve deformitenin tipi, cerrahi planlamada belirleyici rol oynar.
Cerrahi tedavi yaklaşımları, deformitenin yerleşim yeri, şiddeti ve hastanın genel durumu göz önünde bulundurularak belirlenir. İlizarov yöntemi gibi modern eksternal fiksasyon teknikleri; boy uzatma, deformite düzeltme ve kaynamama tedavisinde başarıyla uygulanmaktadır. Bu yöntem sayesinde kemikte kontrollü kırık ve uzatma mümkün olurken, aynı zamanda yumuşak doku adaptasyonu sağlanabilir.
Ekstremite rekonstrüksiyon cerrahisi, deformitenin anatomik yapıyı bozduğu durumlarda tercih edilir. Kemik greftleme, osteotomi (kemik kesisi), ve eklem replasmanı gibi geniş kapsamlı müdahalelerle hastanın normal ya da yakın fonksiyonel seviyeye dönmesi amaçlanır. Çocuklarda özellikle uzama plakları ve eklem koruyucu teknikler kullanılarak gelişimin engellenmemesi hedeflenir.
Kozmetik uzatma cerrahisi, özellikle ekstremite asimetrisi veya kısa boy sorunlarında uygulanan estetik hedefli müdahalelerdir. Bu işlemler sadece fonksiyonel değil, aynı zamanda psikososyal açıdan da çocuğun yaşam kalitesini yükseltir.
Kemik ve yumuşak doku enfeksiyonları ya da kemik tümörleri gibi doğuştan ya da sonradan gelişen komplikasyonlar, cerrahi öncesi ve sonrası dikkatle değerlendirilmelidir. Enfeksiyonların erken tanısı, uygun antibiyotik tedavisi ve steril cerrahi ortam çok önemlidir.
Spor cerrahisi alanına giren doğuştan deformiteler ise çocuğun hareket kabiliyetine paralel olarak gelişen kas-iskelet sistemi problemlerini kapsamaktadır. Kalça ve diz eklemi protez cerrahisi ise ileri yaş çocuklarda ve genç erişkinlerde uygulanabilen seçeneklerdendir. Erken müdahale, çocuğun fiziksel gelişiminin doğal seyri açısından önem taşır.
Ortopedik doğuştan deformitelerde cerrahinin yanı sıra rehabilitasyon ve fizik tedavi uygulamaları tedavi sürecinde kritik rol oynar. Kas fonksiyonlarının düzenlenmesi, eklem hareket açıklığının korunması ve kas kuvvetinin artırılması, cerrahi başarının devamlılığı için gereklidir.
Prof. Dr. Halil İbrahim Balcı gibi deneyimli ortopedi uzmanları, multidisipliner yaklaşımla çocukların doğuştan deformite sorunlarına etkili, bilimsel ve klinik datalara dayalı çözümler sunmaktadır. Bu alandaki gelişmeler, çocukların yaşam kalitesini artırmakta ve fonksiyonel bağımsızlıklarını sağlamaktadır.