Kalça Ekleminde Artroz Hastalığında Erken Belirtiler
Kalça ekleminde artroz (osteoartrit), eklem kıkırdağının zaman içinde aşınması ve dejenerasyonu ile karakterize kronik bir hastalıktır. Ortopedi alanında sık karşılaşılan bu hastalık, hastaların yaşam kalitesini düşüren ağrı ve fonksiyon kayıplarına yol açabilir. Artrozun erken evresinde doğru tanı konması ve uygun tedavi ile ilerlemesi yavaşlatılabilir veya kontrol altına alınabilir.
Artroz hastalığı genellikle ileri yaşta görülse de, travma, aşırı yüklenme, doğumsal kalça anomalileri gibi faktörler genç hastalarda da ortaya çıkabilir. Bu nedenle erken belirtilerin bilinmesi ve tanınması önemlidir.
Kalça ekleminde artrozun erken belirtileri genellikle hafif ve aralıklı olduğundan, hastalar tarafından göz ardı edilme eğilimindedir. Ancak bu dönemdeki ağrı ve hareket kısıtlılıkları dikkatle değerlendirildiğinde, hastalığın ilerlemesi önlenebilir.
Ağrı en sık bildirilen ilk belirtidir. Genellikle kalça kasık bölgesinde, uyluğun ön veya yan kısmında hissedilir. İlk başta yalnızca uzun yürüyüş, merdiven inip çıkma veya harekete bağlı ortaya çıkar; dinlenme ile azalır veya geçer. Erken dönemde ağrı, genellikle sabah tutukluğu veya oturdukten sonra kalkışta kısa süreli sertlik hissi ile birlikte olabilir.
Hareket açıklığında azalma da erken bulgular arasında yer alır. Özellikle kalça fleksiyonu (bacak öne kaldırma) ve iç rotasyonunda kısıtlanma fark edilir hale gelmeye başlar. Bu durum, günlük aktivitelerin zorlaşmasına yol açar. Örneğin bağdaş kurmakta zorluk, araba kullanırken veya sandalyeden kalkarken güçlükler ortaya çıkar.
Eklemde hafif şişlik, hassasiyet veya çıtırtı benzeri sesler (krepitasyon) gelişebilir. Bunun nedeni, kıkırdağın pürüzlenmesi ve çevredeki kemiklerin sürtünmesidir. Ancak erken evrede bu bulgular daha az belirgindir.
Kalça artrozunun erken tanısında klinik muayene kadar görüntüleme yöntemleri de büyük önem taşır. Direkt grafiler eklem aralığında daralma, osteofit oluşumu (kemik çıkıntıları) ve subkondral skleroz gibi değişikliklerin görülmesini sağlar. Manyetik rezonans görüntüleme (MR) ise kıkırdak ve yumuşak dokulardaki erken hasarları tespit etmekte yararlıdır.
Erken evrede uygun fizik tedavi, egzersiz programları ve yaşam biçimi düzenlemeleri ile hastalığın ilerlemesi önemli oranda yavaşlatılabilir. Ayrıca ağrı yönetimi için nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar doktor kontrolünde kullanılabilir.
Kalça artrozunda erken belirtilerin bilinmesi, hastaların şikayetlerini zamanında dile getirmesi ve uzman hekime başvurması açısından kritik öneme sahiptir. Bu sayede hem yaşam kalitesi korunabilir hem de eklem yüzeyinde geri dönüşü olmayan hasarların önüne geçilebilir.