Kaynamama Cerrahisinde Kullanılan Plak ve Çiviler
Kaynamama, ortopedide sık karşılaşılan ve tedavisi zor bir durumdur. Normal şartlarda kırık kemiğin iyileşme süreci travmadan sonra yaklaşık 6-12 hafta arasında tamamlanırken, bazı durumlarda bu süreç gecikir ve kaynamama oluşur. Kaynamamanın başlıca nedenleri arasında yanlış cerrahi teknik, yetersiz stabilizasyon, enfeksiyon, kan akışının zayıf olması ve hastaya ait faktörler yer alır. Kaynamama tedavisinde cerrahi müdahale esastır ve bu müdahalede kullanılan plak ve çiviler, kemik stabilizasyonunun sağlanmasında kritik rol oynar.
Kaynamama Cerrahisinde Kullanılan Ortopedik İmplantlar
Kaynamama cerrahisinde kullanılan plak ve çiviler, kemik çevresinde ya da medüller kanal içinde mekanik destek sağlayarak iyileşme sürecinin yeniden başlatılmasına yardımcı olur. İmplant seçimi, kaynamama tipine, kemiğin anatomik yerine ve hastanın genel durumuna göre planlanır.
Plaklar
Ortopedik plaklar, kemiğin dış yüzeyine uygulanarak sabitleme sağlar. Kaynamama cerrahisinde genellikle kilitli plaklar tercih edilir. Kilitli plaklar, plak ile vidalar arasında mekanik kilit etkisi oluşturarak daha sağlam ve stabil bir osteosentez imkanı verir. Bu plaklar hem yanal hem de torsiyonal kuvvetlere karşı direnç gösterir. Plaklar, kaynamama olan bölgede yeniden osteogenezisi teşvik etmek amacıyla minimal yumuşak doku hasarına dikkat edilerek uygulanmalıdır.
Kilitli plakların avantajları şunlardır:
- Mekanik stabilitenin artırılması
- Kompresyon ve distraksiyona uygun tasarım
- Minimal periosteal kan akışı kaybı
- Erken mobilizasyona izin verme
Çiviler
İntramedüller çiviler, kemiğin iç medüller kanalına yerleştirilen uzun metal çubuklardır. Kaynamama cerrahisinde kullanılan çiviler, dış plaklardan farklı olarak, kemiğin aksiyel yük altında daha doğal bir yük transferine izin verir ve biyomekanik olarak daha uyumludur. Modern intramedüller çiviler, vida bağlantıları ile distal ve proksimal uçlardan tespit edilerek stabilitenin artırılmasını sağlar.
İntramedüller çivilerin başlıca avantajları:
- Yük taşıma kapasitesinin yüksek olması
- Enfeksiyon riskinin görece düşük olması
- İnvazivlik derecesi değişken, cerrahi teknikle uyumlu
- Kemik iliği kan akışının korunmasıyla biyolojik iyileşmeye katkı sağlaması
Kaynamama Cerrahisinde Plak ve Çivi Kombinasyonları
Kimi zaman plak ve intramedüller çivilerin birlikte kullanıldığı kombine cerrahi teknikler tercih edilir. Özellikle, aşırı deformitelerin düzeltildiği, enfeksiyonun eşlik ettiği ya da biyolojik iyileşmenin ciddi ölçüde bozulduğu vakalarda bu yöntemler başarı şansını artırır. Örneğin, Ilizarov tekniği ile kombine edilen plak veya çivi uygulamaları, hem mekanik hem biyolojik açıdan avantaj sağlar.
Cerrahi Planlama ve Uygulama
Kaynamama cerrahisinde başarılı bir sonuç için preoperatif dönemde tam teşekküllü görüntüleme (röntgen, CT, gerekirse MRI) ile kaynamama tipi, kemiğin genel kalitesi ve deformiteler belirlenir. Operasyon sırasında enfekte doku varsa temizlenir ve gerekirse antibiyotik-impregne edilmiş implantlar tercih edilir. İmplantların yerleşimi kemiğin vaskülarizasyonunu bozmadan, yumuşak dokuya zarar vermeden yapılmalıdır. Stabilite sağlandıktan sonra kemik cerrahisi sırasında greftleme de uygulanabilir.
Sonuç olarak, kaynamama cerrahisinde plak ve çivilerin doğru seçimi ve uygulanması, tüm tedavi sürecinin başarısını belirleyen en önemli faktörlerden biridir. Prof. Dr. Halil İbrahim Balcı gibi deneyimli ortopedi cerrahlarının yönlendirmesi ile uygun cerrahi ve rehabilitasyon protokolleri, hastaların yaşam kalitesini artırmaktadır.